Spis treści
Dodatni GBS w ciąży oznacza obecność bakterii o nazwie paciorkowiec grupy B. Jest to drobnoustrój, który naturalnie występuje w organizmie człowieka i stanowi część flory bakteryjnej jelit oraz pochwy.
Szacuje się, że nosicielstwo paciorkowca grupy B dotyczy około 10–30% kobiet, w tym także kobiet w ciąży. W większości przypadków bakteria nie powoduje żadnych objawów i kobieta nie jest świadoma jej obecności.
U niewielkiej części ciężarnych paciorkowiec grupy B może jednak wywołać infekcje, takie jak zakażenie dróg moczowych, zapalenie błon płodowych czy infekcję błony śluzowej macicy. Największą uwagę zwraca się jednak na możliwość zakażenia noworodka podczas porodu.
Jak dochodzi do zakażenia dziecka przy dodatnim GBS?
Do zakażenia noworodka najczęściej dochodzi w trakcie porodu.
W momencie pojawienia się skurczów macicy szyjka macicy zaczyna się rozwierać. Jeśli dodatkowo dochodzi do pęknięcia błon płodowych, bakterie znajdujące się w pochwie mogą przedostać się do płynu owodniowego.
Płyn owodniowy może zostać zassany przez dziecko do płuc jeszcze przed narodzinami. Noworodek ma również bezpośredni kontakt z florą bakteryjną pochwy podczas przechodzenia przez kanał rodny.
Dlatego właśnie profilaktyka zakażenia GBS w czasie porodu jest tak ważna.
Badanie GBS w ciąży - kiedy należy je wykonać?
Aby sprawdzić, czy kobieta jest nosicielką paciorkowca grupy B, wykonuje się badanie GBS w ciąży między 35 a 37 tygodniem ciąży.
Badanie polega na pobraniu wymazu z pochwy oraz z okolicy odbytu. Jest to szybkie i bezbolesne badanie, które pozwala określić, czy bakteria jest obecna w drogach rodnych kobiety.
Jeśli wynik badania jest dodatni, podczas porodu stosuje się profilaktyczną antybiotykoterapię, która zmniejsza ryzyko zakażenia dziecka.
Dlaczego dodatni GBS w ciąży nie jest leczony wcześniej?
Wiele kobiet zastanawia się, dlaczego dodatni wynik GBS nie jest leczony już w trakcie ciąży.
Powodem jest fakt, że po zakończeniu antybiotykoterapii bakteria bardzo szybko może ponownie skolonizować drogi rodne. Oznacza to, że nawet jeśli zostanie usunięta na początku ciąży, może ponownie pojawić się przed porodem.
Dlatego najskuteczniejszą metodą ochrony noworodka jest podanie antybiotyku w trakcie porodu, czyli w momencie, kiedy ryzyko zakażenia dziecka jest największe.
Dodatni GBS w ciąży, a Poród drogami i siłami natury
Dodatni GBS w ciąży, a cesarskie cięcie
Wiele kobiet zastanawia się, czy dodatni wynik GBS w ciąży oznacza konieczność wykonania cesarskiego cięcia. Odpowiedź brzmi: nie. Samo nosicielstwo paciorkowca grupy B nie jest wskazaniem do cięcia cesarskiego. Większość kobiet z dodatnim wynikiem GBS rodzi drogami natury.
A co z planowanym cięciem cesarskim?
Jeśli cięcie cesarskie jest planowane i wykonane przed rozpoczęciem czynności skurczowej macicy oraz przed pęknięciem błon płodowych, antybiotyk w kierunku GBS zazwyczaj nie jest konieczny. W takiej sytuacji dziecko nie ma kontaktu z florą bakteryjną pochwy, dlatego ryzyko zakażenia jest bardzo niewielkie.
Warto jednak pamiętać, że w trakcie cesarskiego cięcia standardowo podaje się antybiotyk profilaktyczny, który ma zapobiegać zakażeniom pooperacyjnym u matki. Jeśli planowane cięcie cesarskie rozpocznie się po pęknięciu błon płodowych lub po rozpoczęciu skurczów, lekarz może zdecydować o podaniu antybiotyku również w kierunku GBS.
Co zrobić, jeśli ciężarna nie ma wyniku badania GBS?
Zdarza się, że kobieta zgłasza się do porodu bez wyniku badania w kierunku paciorkowca grupy B.
W takiej sytuacji lekarz lub położna mogą zdecydować o profilaktycznym podaniu antybiotyku podczas porodu.
Antybiotyk podaje się również wtedy, gdy:
- poprzednie dziecko kobiety przebyło zakażenie, paciorkowcem grupy B
- bakteria GBS została wykryta w moczu ciężarnej w trakcie ciąży.
Kiedy antybiotyk przy dodatnim GBS nie jest konieczny?
Profilaktyki zwykle nie stosuje się przy planowym cięciu cesarskim, jeśli zabieg odbywa się przed rozpoczęciem czynności skurczowej macicy oraz przed pęknięciem błon płodowych.
Antybiotyk nie jest też konieczny, jeśli w poprzedniej ciąży wynik GBS był dodatni, ale w obecnej ciąży wynik badania jest ujemny i u poprzedniego dziecka nie wystąpiły objawy zakażenia.
Dodatni GBS w ciąży a alergia na penicylinę
U kobiet uczulonych na penicylinę stosuje się inny antybiotyk, dobrany na podstawie wyniku badania wrażliwości bakterii. Pozwala to dobrać skuteczne leczenie i jednocześnie zapewnić dziecku ochronę przed zakażeniem.
Podsumowanie - czy dodatni GBS w ciąży jest powodem do niepokoju?
Dodatni GBS w ciąży jest dość częstym wynikiem badania i sam w sobie nie oznacza choroby ani zagrożenia dla matki.
Najważniejsze jest wykonanie badania między 35 a 37 tygodniem ciąży oraz przekazanie jego wyniku personelowi medycznemu podczas porodu.
Jeśli wynik okaże się dodatni, podanie antybiotyku w trakcie porodu znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia noworodka i jest standardowym elementem opieki okołoporodowej.
Przygotowanie do porodu - skąd czerpać wiedzę?
Jeśli jesteś w ciąży i przygotowujesz się do narodzin dziecka, naturalne jest, że pojawia się wiele pytań dotyczących ciąży, porodu oraz opieki nad noworodkiem. Warto w tym czasie korzystać ze sprawdzonych źródeł wiedzy opartych na aktualnych zaleceniach medycznych.
W naszej szkole rodzenia online znajdziesz praktyczne materiały przygotowane przez doświadczone położne. Kursy pomagają zrozumieć przebieg porodu, przygotować się do pierwszych dni z dzieckiem oraz uporządkować najważniejsze informacje dotyczące połogu, karmienia piersią i pielęgnacji noworodka.
Szkoła rodzenia online to wygodna forma przygotowania do porodu, ponieważ możesz korzystać z materiałów wtedy, kiedy masz na to czas. Kurs oglądasz na telefonie, laptopie lub telewizorze, dzięki czemu możesz wracać do wybranych tematów w dowolnym momencie.
Jeśli chcesz przygotować się do porodu krok po kroku i zdobyć praktyczną wiedzę o ciąży, porodzie i opiece nad noworodkiem, sprawdź naszą szkołę rodzenia online.
Jak często? Statystyki nosicielstwa GBS
10–30%
kobiet w ciąży jest nosicielkami GBS
70–90%
ciężarnych ma wynik ujemny
~20%
średnia nosicielstwa w Polsce
Nosicielstwo nie oznacza choroby — bakteria jest częścią naturalnej flory. Większość nosicielek nie ma żadnych objawów.
Badanie wykonuje się między 35 a 37 tygodniem ciąży — wymaz z pochwy i odbytu. Jest bezbolesne i szybkie.
Jak dochodzi do zakażenia noworodka?
Skurcze macicy
szyjka zaczyna się rozwierać
Pęknięcie błon
bakterie dostają się do płynu owodniowego
Kanał rodny
kontakt z florą bakteryjną pochwy
Zakażenie dziecka
płuca, krew, opony mózgowe
Czynniki zwiększające ryzyko:
Ochrona: antybiotyk śródporodowy (penicylina co 4h)
Dwie dawki zapewniają skuteczną profilaktykę — zmniejszają ryzyko zakażenia noworodka o ok. 80–83%.
Kiedy stosować antybiotyk? Schemat decyzyjny
Punkt wyjścia
Wynik badania GBS?
Brak profilaktyki
Antybiotyk nie jest konieczny
chyba że wystąpią inne czynniki ryzyka
Zależy od rodzaju porodu
Jaki rodzaj porodu?
poród naturalny / CC planowe / CC po pęknięciu błon
Planowe CC przed skurczami
Antybiotyk GBS zazwyczaj niepotrzebny
dziecko nie przechodzi przez kanał rodny
Poród naturalny
Antybiotyk TAK
penicylina co 4h od początku porodu
CC po pęknięciu błon lub skurczach
Antybiotyk TAK
decyzja lekarza prowadzącego
Brak alergii
Penicylina standardowo
antybiotyk pierwszego wyboru
Alergia na penicylinę
Inny antybiotyk z antybiogramu
dobrany na podstawie wrażliwości bakterii
Kiedy wykonać badanie? Kalendarz ciąży
Tygodnie 35–37
Termin badania GBS — wymaz z pochwy i odbytu
Wynik + → antybiotyk
Penicylina co 4h od początku aktywnego porodu
Tydzień 40
Wynik przekaż personelowi medycznemu przy przyjęciu
Skuteczność profilaktyki śródporodowej
80–83%
redukcja ryzyka wczesnej infekcji GBS u noworodka przy prawidłowej antybiotykoterapii śródporodowej
1 na 4 000
ryzyko zakażenia dziecka z profilaktyką
1 na 200
ryzyko zakażenia dziecka bez profilaktyki
Checklista — czy jesteś gotowa na poród z GBS?
0 / 6 ukończone
Mam wynik badania GBS (35.–37. tydzień)
Wymaz z pochwy i odbytu — szybkie, bezbolesne badanie
Wiem, jak przekazać wynik personelowi podczas porodu
Mam go w dokumentacji lub zapamiętanym
Wiem, że GBS+ nie oznacza cesarskiego cięcia
Poród naturalny jest możliwy i bezpieczny z antybiotykiem
Wiem, czy jestem uczulona na penicylinę
Przy alergii stosuje się inny antybiotyk dobrany z antybiogramu
Rozumiem przebieg porodu z profilaktyką GBS
Penicylina podawana od początku regularnych skurczów
Mam wiedzę o przebiegu porodu, połogu i opiece nad noworodkiem
Szkoła rodzenia, położna, sprawdzone źródła
Gotowa na kolejny krok?
Jeśli chcesz przygotować się do porodu krok po kroku i zdobyć praktyczną wiedzę o ciąży, porodzie i opiece nad noworodkiem — sprawdź naszą Szkołę Rodzenia Online. Kursy prowadzone przez doświadczone położne, dostępne na telefonie, tablecie i telewizorze.
Sprawdź Szkołę Rodzenia →
