Spis treści
Czym są pozycje wertykalne?
Pozycje wertykalne to ruch oraz pozycje przyjmowane przez rodzącą w pierwszym i drugim okresie porodu, inne niż leżenie na plecach. W momencie kiedy rozpoczyna się czynność skurczowa mięśnia macicy, kobieta sama wyczuwa czy skurcze są na tyle słabe, że może pozwolić sobie na odpoczynek i sen, czy są już na tyle mocne, że nie pozwalają jej leżeć w łóżku. Ciało wysyła wtedy wyraźny sygnał: wstań i zacznij działać.
Dlaczego zmiana pozycji jest tak ważna podczas porodu?
Pozycje wertykalne idą w parze z prawidłowym oddechem i mają podwójną wartość, dla matki i dla dziecka.
Kiedy rodząca nie leży na plecach, odciąża główne naczynia przebiegające w jamie brzusznej. Dzięki temu poprawia się przepływ krwi przez naczynia maciczno-łożyskowe, co sprzyja lepszemu samopoczuciu rodzącego się dziecka. Dobry oddech i ruch korzystnie wpływają też na samą kobietę: jest bardziej świadoma sytuacji, może lepiej skupić się na skurczach i efektywniej rozluźniać się w przerwie między nimi.
Dla rodzącej zmiana pozycji ma szczególne znaczenie w kontekście odczuwania bólu podczas skurczu. Samo przejście z leżenia na plecach do pozycji stojącej przy łóżku, lekko pochylonej do przodu, przynosi zdecydowaną ulgę. Nieraz można spotkać na sali porodowej rodzące, które boją się zmiany pozycji i wzbraniają się przed nią. Jeśli jednak uda się je namówić do tej zmiany, często rezygnują z farmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego.
Pozycje wertykalne przyspieszają poród
Korzyści z pozycji wertykalnych to nie tylko mniejszy ból. Mają one też realny wpływ na postęp porodu.
Wykorzystując grawitację, główka dziecka silniej uciska na szyjkę macicy, dzięki czemu szybciej się ona rozwiera. Wprowadzając miednicę w ruch i zmieniając pozycje, ułatwiamy dziecku wykonanie niezbędnych zwrotów podczas porodu. U kobiet aktywnych podczas porodu rzadziej konieczne jest podawanie oksytocyny, nacięcie krocza czy ukończenie porodu w sposób zabiegowy.
Kiedy zacząć ćwiczyć pozycje wertykalne?
Warto przećwiczyć pozycje wertykalne już podczas ciąży, razem z prawidłowym oddechem. Nie chodzi o jednorazowe ćwiczenie, ale o regularną praktykę kilka razy w tygodniu przez cały okres ciąży.
Jeśli z jakiegoś powodu nie możesz ćwiczyć aktywnie, zacznij przynajmniej od oddechów przeponowych. Ćwiczenia na piłce czy przy blacie wprowadź wtedy, gdy skończy się 37. tydzień ciąży.
Nie musisz być fit, ale musisz być świadoma
Jeśli obawiasz się, że nie jesteś wystarczająco wysportowana, żeby być aktywna podczas porodu, warto wiedzieć jedno: pozycje wertykalne to nie triatlon. To zmiana pozycji z leżenia na plecach na leżenie na boku z przyciąganiem nogi podczas skurczu albo siedzenie na toalecie. Nic więcej.
Twój organizm przez całą ciążę zbiera zapasy energetyczne właśnie na ten dzień. Będziesz mieć siłę. Jeśli w przerwie między skurczami czujesz ogromne zmęczenie, to fizjologiczny i naturalny sygnał ciała, żebyś wypoczęła. Oznacza, że w najbliższym czasie będzie jeszcze większy postęp porodu i będziesz coraz bliżej chwili, gdy przytulisz swoje dziecko.
Rola partnera podczas pozycji wertykalnych w porodzie
Podczas zmiany pozycji nieoceniona jest pomoc osoby towarzyszącej, zazwyczaj partnera. Stojąc przy łóżku porodowym może masować miejsca, w których rodząca czuje napięcie lub dolegliwości bólowe. Pomaga, wspiera i ma konkretne zadanie do wykonania. To bardzo ważne zarówno dla rodzącej, jak i dla samego partnera, który w ten sposób aktywnie uczestniczy w porodzie.
Czy zawsze można korzystać z pozycji wertykalnych?
Warto pamiętać, że coraz częściej ciężarne trafiają na indukcję (wywoływanie) porodu. Podczas podawania oksytocyny konieczny jest stały zapis KTG, który musi być czytelny i umożliwiać ocenę stanu dziecka podczas skurczów i po nich.
Zawsze jednak w porozumieniu z położną można spróbować zmienić pozycję i sprawdzić, czy zapis akcji serca płodu i skurczów macicy pozostaje prawidłowy. Większość kobiet tak naprawdę może się ruszać. Główną przeszkodą bywa nadmierna tkanka podskórna, która utrudnia osłuchiwanie akcji serca płodu.
Podsumowanie
Stosowanie pozycji wertykalnych podczas porodu skraca czas jego trwania, poprawia samopoczucie dziecka i komfort rodzącej. Zmniejsza ryzyko obrażeń krocza i liczbę porodów zabiegowych. Warto się do nich przygotować już w ciąży, bo świadoma mama wchodząca na salę porodową z wiedzą o tym jak pracować ciałem, jest w zupełnie innej pozycji niż ta, która o tym nie wie. Jeśli chcesz nauczyć się świadomie pracować z ciałem, poznać pozycje wertykalne i nauczyć się oddechu w porodzie – koniecznie sprawdź nasz kurs Jak przygotować się do porodu naturalnego.
