Spis treści
Położna środowiskowa to jedna z pierwszych osób, która odwiedzi Cię po narodzinach dziecka. Wiele kobiet nie wie jednak jak wybrać położną środowiskową, jaki jest jej zakres obowiązków, kiedy ją wybrać i w jaki sposób. Temat opieki położnej środowiskowej jest jednym z tych, o których mogłybyśmy mówić godzinami. Jest on bardzo złożony i wciąż budzący wiele wątpliwości wśród przyszłych rodziców. Teoretycznie wszystko powinno działać systemowo z użyciem Internetowego Konta Pacjenta, jednak w praktyce jest to bardziej złożona kwestia.
Z własnej praktyki wiemy, że opieka położnej środowiskowej to skarb, bo przecież nawet uczęszczając na szkołę rodzenia jako świeżo upieczeni rodzice mamy prawo mieć wątpliwości i trudności z przekuciem tej wiedzy na praktyczną opiekę nad sobą i dzieckiem. Dlatego wybór położnej środowiskowej nie powinien być przypadkowy.
W tym artykule wyjaśniamy jak znaleźć położną środowiskową, kiedy ją wybrać oraz jaki jest jej zakres obowiązków.
Kim jest położna środowiskowa?
Z naszej perspektywy to najważniejszy fundament bezpieczeństwa i spokoju świeżo upieczonych rodziców. Położna środowiskowa pracuje w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Rola położnej jest bardzo szeroka, oferuje ona profesjonalne wsparcie dla kobiet na każdym etapie życia.
Kompetencje położnej środowiskowej obejmują bardzo wiele kwestii. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy, że przy prawidłowo przebiegającej ciąży położna może samodzielnie prowadzić opiekę zgodnie z obowiązującymi standardami. Według nowego Standardu Opieki Okołoporodowej, który wszedł w życie 7 maja 2026 roku, w przypadku takiej ciąży nie ma konieczności wykonywania badania USG.
Jakie obowiązki ma położna środowiskowa?
Położna środowiskowo-rodzinna odpowiada za prowadzenie edukacji przedporodowej, która obejmuje wymiar godzin dostosowany do potrzeb kobiety w ciąży, z uwzględnieniem zajęć teoretycznych i praktycznych realizowanych w formie indywidualnej lub grupowej. Edukacja przedporodowa w formie indywidualnej jest również obowiązkiem lekarza położnika.
Ramowy program edukacji przedporodowej obejmujący ciążę, poród, połóg oraz wsparcie społeczne kobiety w ciąży, kobiety w połogu i rodziny w okresie okołoporodowym jest skierowany do kobiety w ciąży, ojca dziecka mającego się urodzić lub innej osoby bliskiej wskazanej przez kobietę i może być realizowany już od pierwszych tygodni ciąży.
Aby zgłosić się na edukację przedporodową w ramach NFZ należy poszukać placówki, która udziela takich świadczeń. Edukacja przedporodowa funkcjonuje również pod hasłem szkoła rodzenia. Tam ciężarna zostanie poproszona o wypełnienie deklaracji wyboru położnej i ta sama osoba może realizować wizyty patronażowe po porodzie maluszka, choć masz prawo do zmiany położnej na każdym etapie.
Położna środowiskowa NFZ czy prywatnie?
Korzystanie z usług położnej na NFZ jest Twoim przywilejem, nie obowiązkiem. Tak samo Twoim przywilejem jest możliwość wyboru położnej, która pracuje w ramach indywidualnej praktyki. Jako zespół Zaufaj Położnej jesteśmy przykładem takiego rozwiązania, świadczymy usługi położnych środowiskowych poza systemem gwarantowanych świadczeń NFZ. U nas pacjentka ma pewność co do bezpośredniego kontaktu z położną i pełnej opieki domowej, ale płaci za to z własnej kieszeni.
Wizyty patronażowe – jak wygląda opieka położnej po porodzie?
Położna środowiskowa obejmuje swoją opieką pacjentki w okresie połogu oraz noworodka do 28 dnia życia. Realizuje opiekę w ramach 4 do 6 wizyt patronażowych w domu pacjentki, podczas których dokonuje oceny stanu zdrowia mamy oraz dziecka. W ramach wizyt patronażowych położna:
- ocenia stan fizyczny kobiety po porodzie oraz podaje zalecenia dotyczące higieny, aktywności fizycznej oraz pielęgnacji ewentualnej rany krocza czy po cięciu cesarskim,
- wspiera emocjonalnie kobietę po porodzie, dokonuje przesiewowego pomiaru depresji poporodowej, a w sytuacji podwyższonego wyniku kieruje pacjentkę pod opiekę psychiatry oraz psychologa,
- edukuje w zakresie pielęgnacji noworodka, skóry, kikuta pępowinowego, okolic intymnych, ocenia stan ogólny dziecka wraz z pomiarem aktualnej masy ciała,
- pomaga w karmieniu piersią, edukuje w zakresie wskaźników skutecznego karmienia oraz umiejętności związanych z przystawianiem dziecka do piersi oraz pobierania pokarmu przy pomocy laktatora czy odciągania ręcznego.
Podsumowanie
Wybór położnej środowiskowej to jedna z najważniejszych decyzji jeszcze przed porodem. To właśnie ona będzie pierwszym specjalistą, który odwiedzi Was po narodzinach dziecka i pomoże odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Dlatego warto wybrać osobę, do której masz zaufanie i z którą czujesz się bezpiecznie.
Położna środowiskowa to ogromne wsparcie w pierwszych dniach i tygodniach po porodzie. To właśnie podczas wizyt patronażowych możesz rozwiać wątpliwości dotyczące połogu, karmienia piersią czy pielęgnacji noworodka, a w razie potrzeby szybko otrzymać pomoc.
Z naszej perspektywy dobra położna środowiskowa jest tak samo ważna jak odpowiednie przygotowanie do porodu w szkole rodzenia, daje poczucie bezpieczeństwa wtedy, gdy najbardziej go potrzebujesz.
Jeśli jesteś w ciąży, nie odkładaj wyboru położnej środowiskowej na ostatnie tygodnie przed porodem. Im wcześniej poznasz osobę, która będzie wspierać Cię po narodzinach dziecka, tym spokojniej wejdziesz w nową rolę.
